کلیات

   زبان چیست؟

زبان، ابزار عمده ء بشر برای برقراری ارتباط با یکدیگر می باشد. زبان در شکل اصلی خویش به صورت محاوره ای می باشد،  اگرچه می تواند به انواع دیگر رسانه ها از قبیل نوشته منتقل گردد. زبان محاوره ای انسان مرکب از اصواتی است که  به تنهایی معنایی ندارند اما  می توانند با اصوات دیگر برای خلق نهادهای معنادار،  ترکیب شوند.لازم به تاکید است که زبان فقط وسیله ارتباطی افراد بشر نیست بلکه بخش بسیار مهم و انکار ناشدنی از هویت و شخصیت انسان نیز هست .

  الفبا چیست؟

مجموعه ای از نمادها یا نویسه ها (کاراکترها) که برای نمایش اصوات یک زبان به کار می روند. برای مثال هر کدام از علامت های " الف ، ڤ ، A ، φ " یک نویسه هستند که برای نشان دادن آوایی در یک زبان تعریف شده اند . به عبارت دیگر  الفبا سیستمی برای نمایش اصوات یک زبان توسط یک مجموعه از نمادهای قابل فهم و متمایز است . هر نویسه در یک الفبا  معمولا نمایشگر یک حرف صدادار ، و یا یک حرف بی صدا می باشد.

  الفبای لاتین چیست؟ 

این الفبا که الفبای رومی نیز خوانده می شود،  رایجترین سیستم الفبا در جهان است. این الفبا استاندارد نوشتن به زبان انگلیسی و  اغلب دیگر زبانهای اروپایی نیز می‌باشد. این الفبا شکل توسعه داده شده‌ای از الفبای اتروسکان (الفبای وابسته به سرزمین اتروریا از نواحی قدیم ایتالیا) در سده ششصد قبل از میلاد می‌باشد. ریشه‌های الفبای لاتینی را می‌توان در الفبای اتروسکان، یونانی، و دستنوشته های فنیقی  تا الفبای سامی شمالی كه  در خاورمیانه در  سده یک هزار و صد قبل ازمیلاد استفاده می‌شده، جستجو كرد.

  الفبای سامی چیست؟

اولین سیستم الفبای کاملا پیشرفته می باشد . این سیستم حداقل به  سده یازدهم قبل از میلاد در سوریه برمی‌گردد و احتمالا، مستقیم و یا غیر مستقیم، ریشه تمام متون الفبایی  بعدی می‌باشد الفبای سامی شمالی باعث ترقی الفباهای آرامی و فنیقی گردیده است.  این الفباها بنوبه خود موجبات پیشرفت الفباهای هندی، سامی، و اروپایی را فراهم آورده‌اند.،الفبای سامی شمالی بیست و دو حرف داشته و همچنین از راست به چپ نوشته می‌شد‌ه‌اند که این خود از مشخصه‌های اغلب الفباهای سامی بعدی می‌باشد (به طور مثال، عبری و عربی).

  زبان کُردی چیست؟

زبان کُردی بخشی از خانواده زبانهای هند و اروپائی است.این زبان با گويشهای متعدد خود عضو شاخه شمال شرقی اين خانواده در قسمت زبانهای هند و ایرانی و یکی از زبان‌های شاخه شمال غربی زبان‌های ایرانی ( اوستایی – کُردی – فارسی – بلوچی – تاجیکی- پشتو)  است که در بخش‌هایی از خاورمیانه‌ که‌ به آن سرزمین  کُردستان گفته‌ می‌شود به آن گفتگو می‌شود و با زبان فارسي قرابت نزديکي دارد.

  پروفسور ن. مکنزی نوشته است : که در نظر اول می‎توان انتظار داشت که منظور از زبان مادی زبان کُردی است .

  همچنین ولادیمیر مینورسکی  معتبرترین زبانشناس زبان کُردی این نظر را تایید میکند:

«اگر کُردها از نوادگان مادها نباشند، پس برسر ملتی چنین کهن و مقتدر چه آمده‌است و این همه قبیله و تیرهٔ مختلف کُرد که به یک زبان ایرانی و جدای از زبان دیگر ایرانیان تکلم می‌کنند؛ از کجا آمده‌اند؟»

بدون ترديد اشعار بابا طاهر در گويش کُردی جنوبی " لَکی" در قرن يازده ميلادی و نوشته های آیين يارسان در گويش اورامانی و گورانی در قرن سيزده هم ميلادی ، بخشی از کهن ترين آثار ادبی  کُردستان هستند.

از نظر جغرافیایی سرزمین  کُردستان به قسمت‌هایی از ایران، ترکیه‌، عراق و سوریه گفته می‌شود. اما جمعیتهای پراکنده کُرد نیز در جمهوری آذربایجان ، روسیه ، ارمنستان، شمال خراسان و در مناطقی از استان گیلان (یعنی لوشان و چمخاله لنگرود) یافت می‌شوند.

  الفبای کردی چیست ؟

نزدیک به (٤٢٪)کُردها در  کُردستان ترکیه ( شمال سرزمین  کُردستان ) از الفبای لاتین(در گذشته زبان کُردی تنها با الفبای سامی نوشته می‌شد؛ اما از جنگ جهانی اول به بعد از نویسه لاتین استفاده می شود) و بقیه کُردها به ترتیب (٣٨٪) در  کُردستان ایران ( شرق سرزمین  کُردستان) و (١٨٪) در کزدستان عراق ( جنوب سرزمین  کُردستان) و (٢٪) در  کُردستان سوریه ( غرب سرزمین  کُردستان) در مجموع (٥٨٪) از الفبای عربی ( سامی) استفاده می کنند . علاوه بر این تعداد ،کُردهای روسیه از الفبای سیریلیک استفاده می کنند .

 مقدمه: معرفی نویسه های الفبای کُردی

درس اول : نویسه هایی که از نظر نوشتاری و تلفظ بین الفبای کُردی و فارسی مشترک هستند .

 درس دوم : نویسه هایی که از نظر نوشتاری مشترک  ولی از نظر تلفظ (طرز ادا ) متفاوت هستند .

 درس سوم: نویسه هایی که از نظر نوشتاری متفاوت   ولی از نظر تلفظ (طرز ادا ) مشترک هستند .

درس چهارم : نویسه هایی که هم از نظر نوشتاری وهم از نظر تلفظ (طرز ادا ) باالفبای فارسی متفاوتند.